Wonen in de groene kraag van Emmeloord

Analyse gebied

De opgave begon met een vastgelopen vraag: wat te doen met de vrijkomende plek in de groene kraag van Emmeloord? Een eerder plan voor 6 tot 10 appartementen bleek stedenbouwkundig en beleidsmatig niet haalbaar. 1op1 Architectuur werd vervolgens gevraagd om met een frisse blik opnieuw naar de locatie te kijken. 

Door het programma, de stedenbouwkundige structuur en de omgeving in samenhang te analyseren, is het aantal woningen op de oorspronkelijke kavel eerst vergroot naar 46 appartementen. In overleg met de gemeente en via een slimme grondruil is de opgave vervolgens verbreed naar het omliggende gebied. Daarmee ontstond ruimte voor een compleet woonproject met 81 appartementen in een gebied van ongeveer één hectare, inclusief nieuwe pleinen, routes en veel openbaar groen.

Bij dit project opereert 1op1 Architectuur als verbinder tussen gemeente, ontwikkelaar en buurtbewoners.

De ontwikkelaar zocht naar een realistisch programma met compacte appartementen (circa 60–70 m²) die goed aansluiten op de vraag in Emmeloord en de Noordoostpolder. De gemeente bewaakt de ruimtelijke kwaliteit: de structuur van de stad, de betekenis van de groene kraag, verkeersveiligheid en voldoende groen. De buurt en de moskee vroegen vooral aandacht voor leefbaarheid, parkeren, privacy en behoud van bomen.

In plaats van één belang voorop te zetten, is het plan zo ontworpen dat deze verschillende perspectieven elkaar versterken. Dat betekent in de praktijk: intensief overleg, keuzes onderbouwen, veel schuiven met gebouwen, groen, parkeren en routes. Dit resulteerde in een plan dat stedenbouwkundig klopt, financieel haalbaar is en bijdraagt aan de woonkwaliteit van Emmeloord.

De groene kraag van Emmeloord is de belangrijkste drager van het ontwerp. In plaats van de kraag verder dicht te bouwen, is deze groene structuur benut als uitgangspunt. De kraag blijft zichtbaar als doorlopende groenzone rond de buurt. Binnen deze kraag worden groene kamers gemaakt: ruimtelijke kamers in het groen, waarin de vier nieuwe gebouwen worden geplaatst. De volumes staan niet strak op één lijn, maar verspringen in rooilijn en positie, zoals in veel stempelwijken in Emmeloord. Zo blijven zichtlijnen, lucht en ruimte tussen de gebouwen bestaan.

Tussen de gebouwen door loopt een slingerend plein. Dit plein vormt de ruggengraat van het plan en verbindt de vier blokken met elkaar en met de omliggende wijk. Onderweg verandert de sfeer: op het ene deel ligt een speelplek met pannaveld, elders is ruimte voor rustig zitten, ontmoeten of een ommetje met de hond.

Elk gebouw draagt op zijn eigen manier iets bij aan het plein om het te activeren, naast de voorzieningen die al op het plein aanwezig zijn. Zo ontstaat een levendige plek waar wonen, ontmoeten en verblijven vanzelf samenkomen.

Het woonproject in Emmeloord bestaat uit vier gebouwen, elk met een eigen karakter en relatie tot de omgeving.

Blok 1 – entree van de stad op een groene sokkel

Langs de belangrijke uitvalsweg waar je Emmeloord binnenrijdt, komt het grootste blok te staan. Samen met de school aan de overkant vormt dit gebouw een herkenbare entree van de stad.

Het blok is ongeveer vijf lagen hoog en bestaat uit twee L-vormige volumes rond een groene binnentuin. De woonkamers en keukens liggen aan de buitenzijde, met uitzicht op stad en landschap, terwijl de voordeuren aan de galerijzijde liggen.

Het hele volume staat op een groene sokkel. Onder het gebouw wordt geparkeerd en boven maaiveld loopt het groen door. Rondom het gebouw komt een stellage die balkons, zonwering en windschermen draagt en de overgang tussen wonen en de groene kraag markeert. Aan de straatzijde vormt een brede trap met zitplekken, de stadstribune, de entree naar het complex, gekoppeld aan een trap- en hellingbaan naar het binnenterrein.

Blok 2 heeft een compacte, vierkante opzet. De hoofdvorm van het gebouw en de plattegronden van de appartementen zijn vierkant opgezet en liggen direct aan het plein. Deze relatie tussen gebouw en buitenruimte vormt de basis van het concept square aan het square: een vierkant gebouw aan een vierkant plein.

In het gebouw komen koopappartementen, een buurtkamer en een centraal pakketpunt waar bewoners hun pakketten kunnen laten bezorgen en ophalen. Aan de pleinzijde ligt een speelplek met een pannaveld. Het gebouw en het plein zijn vormgegeven in dezelfde baksteen, waardoor wonen en buitenruimte als één samenhangend geheel worden ervaren.

Langs de belangrijkste looproute zijn bewust woonkamers aan de gevel geplaatst. Zo ontstaat ’s avonds een levendig en goed verlicht straatbeeld en wordt een gesloten gevelbeeld voorkomen. Het gebouw draagt daarmee actief bij aan de kwaliteit en levendigheid van de openbare ruimte in Emmeloord.

Blok 3a is een galerijgebouw dat aan de pleinzijde een belangrijke rol speelt in de beleving van het meanderende plein. Aan de ene kant kijken de balkons uit op het groene plein, aan de andere kant ligt de galerij.

Om te voorkomen dat deze galerijzijde een “achterkant” wordt, is ervoor een tweede gevelschil geplaatst met grote openingen. Van buiten ziet het eruit alsof er woonkamers achter de ramen liggen, terwijl het in werkelijkheid de galerijen zijn. Met verlichting op de galerij alsof het woonkamerlampen zijn, gaat dit blok functioneren als lantaarn aan het plein.

De ontwikkeling van dit woonproject in Emmeloord is stap voor stap afgestemd met de omgeving. In plaats van één grote informatieavond zijn circa twintig keukentafelgesprekken gevoerd met direct omwonenden. Deze persoonlijke gesprekken boden ruimte voor een open dialoog, waarin bewoners hun zorgen, wensen en ideeën konden bespreken. Dit leverde waardevolle inzichten op, met onder meer aandacht voor het behoud van bomen, privacy, verkeersveiligheid en de behoefte aan een goede speelplek.

Een belangrijke gesprekspartner was de moskee in het plangebied. Op religieuze feestdagen trekt deze moskee veel bezoekers, waardoor parkeerdruk en verkeersafwikkeling cruciale thema’s zijn. In overleg met het bestuur is onder meer blok 2 iets richting de weg verschoven, waardoor meer licht en ruimte op het moskeeterrein ontstond.

Het centrale plein is zo ontworpen dat het in het dagelijks gebruik fungeert als speel- en verblijfsplek, maar op piekmomenten tijdelijk kan worden ingezet als extra parkeerruimte. In combinatie met de aanvullende parkeerplaatsen in het plan ontstaat zo een situatie waarin zowel de nieuwe bewoners als de moskee beter worden gefaciliteerd dan voorheen.

Alle stappen, reacties en aanpassingen zijn vastgelegd in een participatieverslag dat onderdeel uitmaakt van de ruimtelijke onderbouwing.

Met dit stedenbouwkundig plan laat 1op1 Architectuur zien hoe wonen in Emmeloord kan worden versterkt door slim gebruik te maken van bestaande structuren, zoals de groene kraag. Analyse, eenvoud en een zorgvuldige afweging tussen kwaliteit en kosten vormen de basis van het ontwerp.

Het plan voegt 81 appartementen toe en versterkt tegelijkertijd het groen en de leefkwaliteit in de buurt. Zo ontstaat een nieuwe woonplek op de overgang tussen stad en polder, die zich de komende jaren stap voor stap ontwikkelt en stevig is verankerd in Emmeloord.

Momenteel wordt gewerkt aan de benodigde ruimtelijke procedure (BOPA). Na goedkeuring door de gemeente kan de bouw starten. Interesse om hier te wonen? Neem dan contact op met Kuin Vastgoedontwikkeling via info@kuinbv.nl voor meer informatie.

In samenwerking met Kuin BV, Gemeente Noordoostpolder en Bouwadvies W.F.O bv